SỰ PHÁT TRIỂN CỦA PHÂN TÍCH DỮ LIỆU BÓNG ĐÁ: THỜI ĐẠI CỦA NHỮNG BLOGGER VÀ CÁC TUYỂN TRẠCH VIÊN TWITTER

tuyen trach vien bong da

THABET THể THAO – Tuần trước, Jay Socik nhận được một công việc mới. Trong vai trò trưởng bộ phận phân tích tuyển trạch ở CLB Luton Town (Anh), anh sẽ lãnh trọng trách cung cấp cho HLV trưởng Nathan Jones những dữ liệu cần thiết trong việc chiêu mộ cầu thủ, hòng giúp đội bóng tiếp tục hành trình thăng hạng cực kỳ ấn tượng những năm qua (mùa 2018/18 thăng hạng lên League One, mùa 2018/19 thăng hạng lên Championship). Điều này cũng có nghĩa là Socik phải ‘điều chỉnh’ lại tài khoản Twitter của mình: một ảnh đại diện mới mẻ, râu được cạo gọn gàng, cùng với đó là sử dụng cái tên thật.
Chính nhờ tài khoản Twitter @blades_analytic mà Socik, vốn là một fan của Sheffield Utd, làm nên tên tuổi của anh trong thế giới bóng đá. Đó cũng là cách Socik trở thành một tấm gương phản chiếu rõ nét cho sự phát triển của bộ môn phân tích – diễn giải dữ liệu về từng đường chuyền, cú dứt điểm hay tắc bóng trên sân – đang định hình lại hoàn toàn bóng đá.
“Có thể nói, tôi thuộc thế hệ những trinh sát viên Twitter,” Socik chia sẻ. “Chúng tôi xuất thân từ những nền tảng mạng xã hội mà thông qua đó, chúng tôi đưa ra quan điểm hoặc viết những bản báo cáo tuyển trạch hoặc những bài phân tích số liệu. Rất nhiều thứ đã thay đổi trong suốt những năm qua, từ những câu chuyện về Brentford và Liverpool. Nhưng dòng chảy của sự thay đổi cũng tồn tại ở cả những cấp độ thấp hơn (những giải đấu thấp) khi có rất nhiều những bài viết phân tích chiến thuật, những bản báo cáo tuyển trạch hoặc các dạng biểu đồ. Lĩnh vực này vừa cất cánh lên một tầm mới.”
Những tweet (giống post trên Facebook) của Socik liên quan tới Sheffield Utd khi đội bóng này giành quyền thăng hạng, đã mang đến một góc nhìn chuyên sâu về thành công của CLB, vốn không được nhắc tới nhiều trên truyền thông truyền thống và nếu có thì chắc chắn cũng thiếu chiều sâu và không gợi được sự tò mò như những gì Socik đăng tải hàng ngày. Chính nhờ những dữ liệu và video phân tích đăng tải trên Twitter, Socik đã được chủ tịch của CLB Peterborough Utd là Darragh McAnthony tiếp cận. Về sau, anh gia nhập công ty Martket Insights chuyên về tư vấn tuyển trạch. 2 năm sau, anh đầu quân cho Luton Town.
“Ngày càng có nhiều người thông qua những sản phẩm được chia sẻ công khai, thông qua mạng xã hội hoặc các trang blog cá nhân, được các CLB tuyển mộ,” Socik cho biết. “Tôi là một trong số đó và tôi có thể chỉ ra 10 hoặc 12 ví dụ khác trong vòng 12 tháng qua. Đội ngũ các CLB giờ đây đã được nâng trình để biết về dữ liệu, nhưng mức độ thấu hiểu của họ thì lại không tương đồng, vì họ vẫn còn bận rộn với những công việc khác. Do đó, tôi cho rằng chúng ta rồi sẽ lại chứng kiến ngày càng nhiều cái tên đang chia sẻ những sản phẩm của họ trên mạng xã hội được thuê vào những vị trí phù hợp tại các CLB. Đấy mới là nơi giới tinh thông thuộc về.”
Khi cần chiêu mộ cầu thủ, các CLB sẽ muốn những phân tích dữ liệu, đơn giản vì chúng hiệu quả, đặc biệt là trong giai đoạn Covid hiện tại. “Ngay cả khi không xảy ra đại dịch, chúng ta cũng đã phát triển tới mức một khối lượng công việc đồ sộ được hoàn tất trước khi tiến hành xem giò cẳng các cầu thủ trực tiếp,” Socik khẳng định. “Các CLB giờ đây đã tìm ra những cách tiếp cận mới thay vì dựa theo phương pháp truyền thống, và xét trong bối cảnh đại dịch hiện thời, khi bạn không thể tới theo dõi các trận đấu trực tiếp, bạn sẽ cần phải nhìn bóng đá theo cách khác.”
Socik chính là hình mẫu cho những đồng chí khác, những người cũng đang hy vọng sẽ được dấn thân vào môi trường chuyên nghiệp. Song, anh cũng trở thành nguồn cảm hứng để những bạn trẻ khác bổ sung thêm cụm từ “phân tích” vào tài khoản cá nhân của họ và khuyến khích họ công khai những phân tích số liệu bóng đá trước tiên là để… cho vui. Bởi sự tồn tại của nguồn dữ liệu này đã và đang thu hút một đối tượng thưởng thức bóng đá mới, những người suy nghĩ, viết và post bài về bóng đá khác với truyền thống.
Dan Altman là một nhà kinh tế học từng có mục riêng trên tờ New York Times chuyên về mảng toàn cầu hóa và thuế tài sản. Ông từng cảm thấy chán nản với cái vòng lặp trong công việc của mình, từ đó quyết định “mua một núi dữ liệu từ Opta” và bắt đầu dấn thân vào mảng phân tích bóng đá. Thế rồi, ông đạt được thành công vanh dội, trước tiên là giữ vai trò cố vấn cho tập đoàn City Group (chủ sở hữu CLB Man City). Tại đây, Altman xây dựng một mô hình để đo lường lối chơi mà City Group mong muốn áp dụng vào các CLB bóng đá thuộc mạng lưới của họ. Sau này, Altman đến các CLB Swansea và DC United và bằng các dữ liệu của mình thuyết phục các ông chủ CLB chi tiền cho những thương vụ lớn.
“Một trong những công việc cuối cùng tôi thực hiện cho các CLB này chính là thương vụ Wayne Rooney đầu quân DC United,” Altman kể lại. “Đóng vai trò quan trọng trong thương vụ là bằng cách nào đó, bạn phải điều chỉnh lại thước đo về các thông số của Rooney ở Premier League tương ứng với tiêu chuẩn tại MLS – nghĩa là tìm cách mô phỏng lại màn trình diễn của cậu ấy ở Premier League. Rooney tới DC United khi mùa giải đã đi được nửa chặng đường; đội bóng bấy giờ đang ở dưới đáy BXH và chuẩn bị chuyển tới một SVĐ mới, song cậu ấy đã thể hiện gần như chính xác những gì các con số mô phỏng nêu ra.”
Cũng dễ hiểu vì sao Altman vô cùng tự hào với các phép tính của mình, cũng như tự hào với khả năng thiết lập các phép so sánh giữa những cầu thủ ở các giải đấu khác nhau. Đó cũng chính là nền tảng cốt lõi của smarterscout.com – một platform phân tích các dữ liệu chuyên sâu do ông lập ra. Smarterscout có một chế độ riêng dành cho người dùng trả tiền để truy cập vào. Tại đó, Altman nhận thấy xu hướng quan tâm ngày càng lớn của các CLB Anh đối với các giải đấu Nam Mỹ (không chỉ Brazil và Argentina, mà còn cả Colombia và Peru) kể từ sau sự kiện Brexit. Website của Smarterscout còn có mục miễn phí dành cho người truy cập và Altman rất coi trọng mục này, với mong muốn mảng phân tích dữ liệu trong bóng đá sẽ ngày càng phát triển hơn nữa.
“Tôi cho rằng cách duy nhất để phân tích dữ liệu thật sự trở thành một phần thiết yếu trong bóng đá là khi người hâm mộ, các cầu thủ, cho đến các CLB và những agency ở cấp độ chuyên nghiệp được tiếp cận trực tiếp và nhìn thấy triển vọng của lĩnh vực này,” Altman nói. “Tôi rất hào hứng muốn mở khóa những chiếc hộp đen. Tôi không tin rằng dư luận sẽ thật sự tin tưởng và hiểu được giá trị của những công cụ này, chừng nào họ còn chưa hình dung được cách thức chúng vận hành.”
Là một công dân của thành phố New York, Altman vốn đã quá quen với cách tiếp cận dựa trên phân tích dữ liệu trong thể thao. “Chính sự tồn tại của phân tích dữ liệu trong các môn thể thao kiểu Mỹ đã giúp cho ngành này dễ dàng len lỏi vào bóng đá,” Altman chốt. (Socik cũng nhấn mạnh rằng sự trỗi dậy của phân tích dữ liệu ở nền bóng đá Anh liên quan tới sự đầu tư ngày càng nhiều của người Mỹ vào các CLB bóng đá bên kia bờ Đại Tây Dương.)
Người Anh cũng chơi một môn thể thao nặng về số liệu như người Mỹ, điều đó lý giải vì sao Ashwin Raman sinh ra và lớn lên ở Ấn Độ với tình yêu đầu đời là dành cho môn cricket. Phải bắt đầu xem bóng đá theo cách đơn thuần nhất thì Raman mới tiếp cận nó dưới góc nhìn của một người phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, chàng trai 16 tuổi đến từ Bengaluru, người giờ đây đang làm cố vấn tuyển trạch cho CLB Dundee Utd, là một ví dụ cho sự đa dạng trong tìm kiếm cơ hội làm việc ở các CLB chuyên nghiệp mà chính sự phát triển của dữ liệu trong bóng đá đang tạo ra.
Raman giờ đang trở nên nổi tiếng với công việc tại CLB của vô địch quốc gia Scotland. Cậu thu hút sự chú ý của truyền thông phương Tây, thậm chí xuất hiện cả trên thời sự. Dù vậy, cậu bé tuổi teen vẫn còn đang đi học và cần tốt nghiệp này lại hết sức thân thiện và khiêm tốn. “Tôi tin rằng vì bản thân vốn là một fan của môn cricket, thế nên đầu tôi toàn là những con số,” Raman thuật lại con đường dẫn dắt cậu tới mảng viết lách phân tích bóng đá. “Năm 13 tuổi, tôi dành thời gian rảnh để lên internet đọc các blog của những người thuộc lứa trung niên.”
Raman cũng có một blog cá nhân của riêng mình với tên gọi ‘the futebolist’ (thefutebolist.wordpress.com) cùng đầu đề “Ashwin Raman’s extremely nerdy blog on football” như một sự nhắc nhở ‘nhẹ’ dành cho những ai tìm đến các bài viết của cậu, rằng chúng sẽ không phải là những bài viết mùi mẫn, uỷ mị. Một trong những bài viết thuở ban đầu mà đến giờ đây Raman vẫn còn cảm thấy hãnh diện chính là “Một cái nhìn về Graham Potter và Ostersunds FK đầy hứng thú của ông”, hay như bài phân tích về việc làm cách nào mà Nice của Lucien Favre lại có thể bẻ cong bản chất của số bàn thắng kỳ vọng (đó chắc chắn là những bài viết mà cách đây vài năm anh em chuyên chơi Twitter bóng đá đã từng đọc – lời người dịch). “Tôi đã từng vô cùng thích thú khi viết chúng và tôi nghĩ chúng đã rất bõ công, ngoại trừ lúc tôi đi đến một kết luận sai nào đó,” Raman tâm sự. Cả hai bài viết kể trên được Raman viết năm cậu mới 13 tuổi.
Nhưng thứ nổi bật nhất về Raman không chỉ là khả năng phi thường, hay thành công mang tầm vóc quốc tế của cậu, mà chính là nhiệt huyết. Raman không phải là một người có niềm tin mù quáng. Cậu ý thức và chia sẻ thẳng thắn về hạn chế của dữ liệu trong việc truyền tải hết mọi khía cạnh của bóng đá. “Một cầu thủ trung bình trong 90 phút trên sân dành chỉ 58 giây để chơi với bóng,” Raman cho biết. “Hầu hết các sự kiện mà dữ liệu ghi nhận được là khi cầu thủ có bóng, chứ chưa thể ghi nhận được những pha di chuyển không bóng, tư thế hay điều chỉnh vị trí, vốn ảnh hưởng rất lớn đến lối chơi. Mọi người nói về dữ liệu như một thứ khách quan, nhưng không. Sự nhất quán mới là từ thích hợp.”
Sự phát triển của phân tích dữ liệu ngày càng tỷ lệ nghịch với phương pháp tuyển trạch truyền thống, đó là chiến thắng của dữ liệu trước sự phán xét. Nhưng những người như Socik, Altman hay Raman không cho rằng đây là một trò chơi có tổng bằng không (phần thắng của người này đúng bằng phần thua của người kia). Họ đều tin rằng phân tích dữ liệu rồi sẽ mang đến một lực lượng khán giả mới cho bóng đá, một nhóm người ưa thích khía cạnh “như thế nào” về cách bóng đá diễn ra và được thưởng thức. Nói như Raman thì: “Vấn đề không phải chỉ là dữ liệu hay sự theo dõi. Tôi nghĩ, một cách chung nhất, sự đa dạng chính là điều mà bóng đá sẽ hướng tới.”
(Dịch từ bài viết của Paul MacInnces trên The Guardian)

Đăng Ký KUBET
Nhận 128K

* Áp dụng HV nạp lần đầu từ 1000 điểm

Đăng Ký Chỉ Bằng Số Zalo
  • Date Format: DD slash MM slash YYYY
  • :
close-link
Đăng Ký THABET
Nhận 128K

* Áp dụng HV nạp lần đầu từ 1000 điểm

Đăng Ký Chỉ Bằng Số Zalo
  • Date Format: DD slash MM slash YYYY
  • :
close-link